Het EK van Panenka tot Kompany

 

Henri Delaunay vat in 1954 het plan op om een Europees landenkampioenschap te organiseren. In 1960 wordt zijn droom werkelijkheid. Frankrijk organiseert het EK met slechts vier ploegen. De top drie van dat eerste EK bestaat uit landen die vandaag de dag niet meer bestaan. Ook de EK-formule ontsnapt niet aan de tand des tijds en ziet er anno 2016 helemaal anders uit.

 

Ereplaatsen

 

De Belgen plaatsen zich in 1972 voor het eerst en kapen meteen de derde plaats weg. Het EK zou moeilijker om te winnen zijn dan het WK; kleine broertjes zoals Wales, Albanië en andere IJslanden plaatsen zich immers zelden, al zijn ook op het EK verrassingen à la Griekenland en Denemarken niet uit te sluiten. Vreemd is dan ook dat de Rode Duivels, ondanks slechts vier deelnames, succesvoller zijn op EK’s - met een 3de en 2de plaats - dan op WK’s.

 

Voor het eerst in 16 jaar kwalificeren die Rode Duivels zich nog eens voor het EK. De verwachtingen zijn (terecht?) hooggespannen.  François Colin en Stefan Van Loock, twee gevestigde waarden in het Vlaamse sportjournaille, smeden het ijzer terwijl het heet is en brengen met ‘Van Panenka tot Kompany’ een van de vele voetbalboeken uit die hopen mee te deinen op het succes van de Rode Duivels.

 

Zoals de hartstochtelijke voetbalfan beslist al wel weet, is de titel ondertussen voor een stukje achterhaald. Het impressionante doch broze spierstelsel van Vince the Prince dwingt hem ertoe om – alweer - forfait te geven. Helaas voor de auteurs, maar de kapitein van de Rode Duivels zal zelfs geen voetnoot vormen in de rijkgevulde EK-historie. Jammer!

 

Repen chocolade en biertjes

 

Antonin Panenka daarentegen is een begrip in de EK-historie. De geniale voetballer staat bekend om zijn uitstekende passing en verfijnde traptechniek, maar wordt wereldberoemd door die ene penalty. Door de transferpolitiek tijdens het communisme blijft zijn talent in West-Europa quasi onopgemerkt. Van 1967 tot 1981 speelt de balvirtuoos voor Bohemians Praag, de club waar hij vandaag voorzitter van is.

 

De kleine geblokte middenvelder oefent na training steevast op strafschoppen met Zdenek Hruska, de doelman. Om het spannend te houden, is de inzet voor iedere strafschop een biertje of een reep chocolade. Hruska is echter zo goed dat Panenka al snel een klein fortuin kwijt is aan biertjes en chocoladerepen. Nachtenlang woelt de kleine geblokte middenvelder in zijn bed tot hij een manier vindt om de doelman te grazen te nemen. De ‘panenka’ ziet het licht op het moment dat Antonin beseft dat een doelman pas op het laatste moment een hoek kiest. Panenka beslist om te veinzen dat hij naar een hoek trapt om dan listig de bal in het dak van het doel te stiften. Hruska is vanaf dan keer op keer kansloos. Panenka scoort en scoort en komt ettelijke kilo’s bij door de talloze biertjes en chocoladerepen.

 

Twee jaar voor het EK begint Antonin zijn strafschoppen ook in wedstrijden toe te passen. Hij mist nooit en besluit daarom zijn methode ook toe te passen tijdens het EK. De eerste strafschop die hij mag nemen, is meteen de beslissende in de EK-finale van 1976. Hij weet dat als hij mist het communistische regime dit als een statement opvat. Ze zouden denken dat het een politiek gebaar van Panenka is. De uraniummijnen zouden zijn deel zijn. Zover komt het echter niet. Sepp Maier wordt vakkundig op het verkeerde been gezet en de rest is geschiedenis. De ‘panenka’ is op slag bekend in heel Europa en wordt nog steeds vakkundig gekopieerd door grootheden als Totti en Zidane.

 

Roteiro

 

Van Panenka tot Kompany is een mooi verzorgd boek met vele (actie)foto’s. Bij het hoofdstuk van EURO 2000 staan er foto's van mannen met een Roteiro, toch de bal van het EK 2004 als ik me niet vergis. Zulke kleine foutjes mogen echter de pret niet vergallen.

 

Wat ik wel in het boek mis, zijn smeuïge anekdotes zoals bovenstaande over Panenka. Te dikwijls boomen de auteurs oeverloos door over kwalificatiecampagnes en wedstrijdfases die iedereen al lang kent. Ook de vele lijstjes bieden geen meerwaarde, echte weetjes daarentegen kom je dan weer zelden tegen. De auteurs willen te compleet zijn, maar door al dat eindeloze gedribbel verliezen ze af en toe de bal in het strafschopgebied. Een gemiste kans!

 

Auteur: François Colin & Stefan Van Loock

Uitgeverij: Manteau

Paperback 

ISBN: 9789022332542

Prijs: 22.50€ 

Pagina’s: 272

Publicatiedatum:15/04/2016

 

Hier vinden jullie de paniniquiz en een voetbalquiz over het EK.